Opakowania z tworzyw sztucznych a bezpieczeństwo żywności

Opakowania z tworzyw sztucznych a bezpieczeństwo żywności

Tworzywa sztuczne są powszechnie wykorzystywane do produkcji wszelkiego rodzaju opakowań stosowanych w przemyśle spożywczym oraz w gospodarstwach domowych.  Ich różnorodne właściwości umożliwiają wszechstronne zastosowanie: od wielofunkcyjnych pojemników wielokrotnego użytku do wysoce specjalistycznych opakowań, zabezpieczających i przedłużających przydatność do spożycia produktów w nich przechowywanych.

 

Producenci proponują coraz to ciekawsze rozwiązania, wychodząc naprzeciw wymaganiom współczesnego klienta. Opakowania z tworzyw sztucznych powinny otwierać się łatwo i być wygodne w użyciu. Przede wszystkim jednak muszą być bezpieczne dla konsumentów i nie mogą powodować negatywnych zmian produktów w nich przechowywanych. Materiały lub wyroby przeznaczone do bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z żywnością muszą być wystarczająco neutralne. Nie mogą uwalniać do żywności substancji i pierwiastków chemicznych w ilościach stanowiących zagrożenie dla zdrowia człowieka, jak również powodować niemożliwe do przyjęcia zmiany w składzie żywności lub pogorszenie jej cech organoleptycznych. Główne wymagania dotyczące materiałów i opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością zawarte są w następujących rozporządzeniach:

  • Rozporządzenie (WE) NR 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością;
  • Rozporządzenie (WE) NR 10/2011 z dnia 14 stycznia 2011, w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością;
  • Rozporządzenie (WE) 2023/2006 z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

 

 

Tworzywa sztuczne produkuje się z monomerów i innych substancji wyjściowych, które w wyniku reakcji chemicznej tworzą strukturę wielkocząsteczkową (polimer). W zależności od rodzaju użytych monomerów, możemy otrzymać ponad 700 rodzajów tworzyw sztucznych, mających zastosowanie praktycznie w każdej gałęzi przemysłu. Do produkcji opakowań przeznaczonych dla branży spożywczej wykorzystuje się głównie tworzywa termoplastyczne, na przykład: polipropylen (PP), polietylen (PE), polistyren (PS) czy politereftalan etylenu (PET). Polimery te mogą stanowić samodzielny surowiec do produkcji opakowań, jak również wchodzić w skład wielomateriałowych (multi-material) i wielowarstwowych (multi-layer) tworzyw, w celu uzyskania optymalnej funkcjonalności i ochrony żywności przy jednoczesnym ograniczeniu odpadów opakowaniowych.

 

Substancje stosowane w produkcji materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością podlegają następującym ograniczeniom:

  • limit migracji specyficznej, wyrażony w miligramach substancji na kilogram żywności (mg/kg); dopuszczalne limity dla poszczególnych substancji określone są w tabeli 1, załącznik 1 rozporządzenia (WE) 10/2011
  • limit migracji globalnej, wyrażony w miligramach ogólnej ilości składników uwolnionych na dm2 powierzchni kontaktu z żywnością; limit nie może przekroczyć dopuszczalnej wartości 10 mg/dm2.

 

W przypadku materiałów i wyrobów, które jeszcze nie weszły w kontakt z żywnością, weryfikację zgodności z limitami migracji specyficznej przeprowadza się z zastosowaniem żywności lub płynów modelowych imitujących żywność. Zgodność z limitami migracji globalnej, bada się wyłącznie z zastosowaniem płynów modelowych. Substancje te, dzielą się na kilka kategorii, w zależności od rodzaju imitowanej żywności:

 

L.p.

Nazwa płynu

Rodzaj substancji

Zastosowanie

1

Płyn modelowy A

Etanol 10%

Żywności, która ma charakter hydrofilowy i która można ekstrahować substancje hydrofilowe.

2

Płyn modelowy B

Kwas octowy 3%

Żywności, która ma charakter hydrofilowy, pH < 4,5 i która można ekstrahować substancje hydrofilowe.

3

Płyn modelowy C

Etanol 20%

Żywności, która ma charakter hydrofilowy i lipofilny, można ekstrahować substancje hydrofilowe, zawiera nie więcej niż 20% alkoholu.

4

Płyn modelowy D1

Etanol 50%

Żywność, która ma charakter lipofilny i z której można uzyskiwać substancje lipofilne, zawierająca więcej niż 20 % alkoholu i emulsji typu olej w wodzie.

5

Płyn modelowy D2

Olej roślinny

Żywność, która ma charakter lipofilny i z której można uzyskiwać substancje lipofilne, zawierająca warstwę wolnych tłuszczów na powierzchni.

6

Płyn modelowy E

Poli(tlenek 2,6-difenylo-p-fenylenu)

Żywność sucha

 

Weryfikację zgodności z limitami migracji przeprowadza się w najbardziej skrajnych warunkach pod względem czasu i temperatury przewidywalnych w rzeczywistym stosowaniu. Dlatego niezwykle ważne jest, by przed zastosowaniem nowego materiału do kontaktu z żywnością, producent żywności przekazał dostawcy opakowań zarówno cechy fizykochemiczne swojego wyrobu (pH, zawartość tłuszczu, zawartość alkoholu, itp.), zakładane parametry procesu (czas i temperatura obróbki termicznej, ciśnienie), jak również planowany czas przechowywania żywności w danym opakowaniu.

 

W trakcie procesu produkcji i stosowania materiałów z tworzyw sztucznych mogą powstawać również produkty reakcji i rozpadu. Ich występowanie nie jest zamierzone, z ang. non-intentionally added substance (NIAS). Jeżeli główne produkty reakcji i rozpadu powstałe w wyniku zamierzonego stosowania substancji są istotne dla oceny ryzyka, należy je wziąć pod uwagę i objąć ograniczeniami dotyczącymi danej substancji.

 

Dokumentem potwierdzającym, że materiały lub wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością spełniają wyżej wymienione wymagania, jest pisemna deklaracja zgodności. Umożliwia ona identyfikację materiałów, których dotyczy. Informacje, które muszą być zawarte w deklaracji określa załącznik IV rozporządzenia (WE) 10/2011.Dokument odnawia się, jeśli:

 

  • w składzie lub procesie wytwarzania zachodzą znaczące zmiany, powodujące zmiany poziomu migracji,
  • udostępnione zostaną nowe dane naukowe na temat stosowanych substancji lub procesów.

 

Możliwości zastosowania tworzyw sztucznych są praktycznie nieograniczone. Są one materiałem stosowanym w całym łańcuchu logistycznym: od dostawców surowców, przez producentów, dystrybutorów aż do konsumenta finalnego. Tworzywa sztuczne są lżejsze, elastyczne i innowacyjne, przez co ułatwiają tworzenie rozwiązań dostosowanych do najróżniejszych wymagań użytkowych. Należy jednak pamiętać, że najważniejszą cechą wszystkich materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością musi być ich bezpieczeństwo.

 

autor: Lidia Kucharska - Auditor wiodący ISOQAR

Skontaktuj się z nami

Zgodnie z art. 13 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016) informuję, iż:

1) administratorem Pani/Pana danych osobowych jest ISOQAR CEE  Sp. z o.o. ul. Wąwozowa 11, 02-796 Warszawa,

2) Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celach marketingowych na podstawie Art. 6 ust. 1 lit. a ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.

3) Pani/Pana dane osobowe przechowywane będą do momentu odwołania zgody

4) odbiorcami Pani/Pana danych osobowych będą wyłącznie podmioty uprawnione do uzyskania danych osobowych na podstawie przepisów prawa oraz podmioty realizujące usługę mass mailingu

5) posiada Pani/Pan prawo do żądania od administratora dostępu do danych osobowych, prawo do ich sprostowania usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do cofnięcia zgody oraz prawo do przenoszenia danych

6) ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu` nadzorczego

7) Pani/Pana dane będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany w tym również w formie profilowania. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie odbywało się na zasadach określonych w regulaminie (opcje: subskrypcji, itp.) a konsekwencją takiego przetwarzania będzie otrzymywanie wyselekcjonowanej informacji marketingowej

8) podanie danych osobowych jest dobrowolne, jednakże niepodanie danych może skutkować niemożliwością uczestnictwa w (opcje: subskrypcji newslettera, otrzymywania ofert marketingowych, udziału w ankietach)

Jednocześnie zgodnie z art.6 ust.1 lit. a ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu (opcje: subskrypcji newslettera, otrzymywania ofert marketingowych, udziału w ankietach)

Regulamin plików cookies