Łagodzenie oszustw żywnościowych food fraud mitigation zgodnie z przew

Food Fraud – jak skutecznie przeciwdziałać oszustwom żywnościowym zgodnie z wymaganiami FSSC 22000

Oszustwa żywnościowe Food fraud stały się w ostatnich latach coraz poważniejszym problemem, głównie za sprawą licznych skandali żywnościowych, które znacząco obniżyły zaufanie konsumentów do przemysłu spożywczego. W naszym artykule przyjrzymy się temu zjawisku oraz przedstawimy, jak skutecznie przeciwdziałać oszustwom żywnościowym zgodnie z wymaganiami FSSC 22000.

 

Czym dokładnie jest food fraud oszustwo żywnościowe? To zbiorczy termin obejmujący celową i zamierzoną substytucję, dodawanie, manipulację lub wprowadzanie w błąd dotyczące żywności, składników, opakowań lub etykiet w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych, co może wpływać na zdrowie konsumentów. Dla producentów żywności skutki ekonomiczne takich oszustw mogą być ogromne – od kosztów wycofania produktów, przez utratę sprzedaży, aż po wydatki związane z odbudową reputacji. Dlatego właśnie procedura oszustw żywnościowych (food fraud) oraz kompleksowe podejście łączące oszustwa żywnościowe i obrona żywności (food fraud and food defence) stają się kluczowymi elementami systemów bezpieczeństwa żywności.

 

Standard FSSC 22000 zawiera dodatkowy wymóg 2.5.4 dotyczący łagodzenia skutków oszustw żywnościowych, w tym ocenę podatności na oszustwa żywnościowe, która ma zastosowanie do wszystkich produktów, zgodnie z wymaganiami GFSI. Podczas przeprowadzania oceny podatności na oszustwa żywnościowe należy wziąć pod uwagę kilka czynników, takich jak:

  • podatność ekonomiczna - jak atrakcyjny ekonomicznie jest oszustwo,
  • dane historyczne - czy miało to miejsce w przeszłości lub czy istnieją obecne przypadki w danej branży,
  • wykrywalność - np. jak łatwo wykryć, czy istnieją rutynowe procedury kontrolne.

 

Zakres i definicje oszustw żywnościowych w kontekście FSSC 22000

Definicja oszustwa żywnościowego (food fraud) według FSSC 22000 opiera się na wytycznych GFSI (Benchmarking Requirement 2020.1). Jest to zbiorczy termin obejmujący celową i zamierzoną substytucję, dodawanie, manipulację lub wprowadzanie w błąd odnośnie żywności, składników, paszy, opakowań lub etykiet w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych.

 

Należy podkreślić, że oszustwo żywnościowe food fraud różni się od obrony żywności food defense tym, że motywacją nie jest wyrządzenie szkody, ale wyłącznie zysk ekonomiczny. Dlatego wymaga odmiennego podejścia niż kontrola niezamierzonych zagrożeń bezpieczeństwa żywności (HACCP).

 

Oszustwa żywnościowe występują w różnych formach. Najczęstsze to:

  • Rozcieńczanie – mieszanie składnika o wysokiej wartości z płynem o niższej wartości (np. rozcieńczanie oliwy z oliwek potencjalnie toksycznym olejem z drzewa herbacianego)
  • Substytucja – zastępowanie składnika produktem o niższej wartości (np. częściowe zastąpienie oleju słonecznikowego olejem mineralnym)
  • Ukrywanie – maskowanie niskiej jakości składnika (np. wstrzykiwanie hormonów do drobiu w celu ukrycia choroby)
  • Niedozwolone ulepszanie – dodawanie nieznanych materiałów (np. melamina dodawana w celu zwiększenia wartości białka)
  • Fałszywe etykietowanie – umieszczanie nieprawdziwych informacji na opakowaniu
  • Podrabianie – kopiowanie marki, koncepcji opakowania, receptury

 

Według szacunków, oszustwa żywnościowe mogą dotyczyć nawet 10% światowych dostaw żywności, prowadząc do potencjalnych strat finansowych.

 

Wymagania FSSC 22000 dotyczące przeciwdziałania oszustwom żywnościowym

Standard FSSC 22000 w wersji 6 zawiera bardziej szczegółowe wymagania dotyczące przeciwdziałania oszustwom żywnościowym food fraud niż wcześniejsze wersje. Obecnie norma wymaga kompleksowego podejścia obejmującego zarówno elementy wewnętrzne, jak i zewnętrzne w całym łańcuchu dostaw.

 

Kluczowe wymagania FSSC 22000 obejmują:

  1. Przeprowadzenie oceny podatności na oszustwa żywnościowe w oparciu o zdefiniowaną metodologię

  2. Opracowanie i wdrożenie odpowiednich środków łagodzących dla zidentyfikowanych znaczących podatności

  3. Posiadanie udokumentowanego planu przeciwdziałania oszustom żywnościowym food fraud, określającego środki łagodzące oraz procedury weryfikacyjne

 

Plan musi być zintegrowany z systemem zarządzania bezpieczeństwem żywności (FSMS) organizacji i wspierany przez niego, co oznacza, że musi zawierać elementy systemowe, takie jak szkolenia, audyty wewnętrzne oraz przegląd zarządzania.

 

Dodatkowo, firmy z kategorii FII (pośrednictwo żywnościowe, handel i e-commerce) muszą upewnić się, że ich dostawcy również posiadają plan łagodzenia skutków oszustw żywnościowych.

 

Organizacje muszą także dokonywać przeglądu planu po znaczących zmianach lub gdy wykryte zostaną nowe podatności, zapewniając w ten sposób aktualność i skuteczność planu.

 

Kluczowe elementy skutecznego systemu przeciwdziałania

Skuteczne wdrożenie systemu przeciwdziałania oszustwom żywnościowym wymaga systematycznego podejścia opartego na analizie ryzyka. Aby zbudować taki system, należy przede wszystkim powołać multidyscyplinarny zespół złożony z ekspertów z różnych działów, takich jak bezpieczeństwo, dział prawny, zakupy, produkcja, badania i rozwój, sprawy regulacyjne oraz jakość. Skład zespołu może ewoluować wraz ze zrozumieniem zagrożeń związanych z oszustwami żywnościowymi.

 

Podstawą systemu jest metodyczna analiza podatności (FFVA), w której należy uwzględnić kluczowe czynniki:

  • podatność ekonomiczną (atrakcyjność oszustwa)
  • dane historyczne (czy podobne incydenty miały już miejsce)
  • wykrywalność (łatwość wykrycia, obecność rutynowych badań)
  • dostęp do surowców, materiałów opakowaniowych i gotowych produktów
  • relacje z dostawcami (długotrwała współpraca czy zakupy doraźne)
  • certyfikację w ramach niezależnych systemów kontroli

 

Zespół powinien używać specjalistycznych narzędzi wspierających ocenę podatności, jak na przykład narzędzie SSAFE rekomendowane przez GFSI. Warto pamiętać, że nie każda zidentyfikowana podatność automatycznie staje się znacząca.

 

Po identyfikacji znaczących podatności należy opracować i udokumentować strategię łagodzenia, używając macierzy ryzyka podobnej do HACCP (np. prawdopodobieństwo wystąpienia × konsekwencje). Opłacalność jest kluczowym czynnikiem prawdopodobieństwa wystąpienia oszustwa.

 

Skuteczny plan przeciwdziałania powinien obejmować również działania weryfikacyjne, takie jak weryfikacja pochodzenia/etykiety, testowanie, audyty dostawców i zarządzanie specyfikacjami. Aby wzmocnić swoje kompetencje w tym zakresie, zachęcamy do udziału w naszym specjalistycznym szkoleniu z Food Fraud i Food Defense, gdzie nauczysz się praktycznego zastosowania tych zasad.

 

Wnioski

Podsumowując, oszustwa żywnościowe food fraud stanowi poważne zagrożenie dla całego przemysłu spożywczego, powodując nie tylko straty finansowe, ale również podważając zaufanie konsumentów. Skuteczne wdrożenie systemu przeciwdziałania oszustwom żywnościowym zgodnie z wymaganiami FSSC 22000 wymaga przede wszystkim systematycznego podejścia opartego na dokładnej analizie ryzyka. Należy pamiętać, że ocena podatności na oszustwa żywnościowe food fraud musi uwzględniać zarówno czynniki ekonomiczne, jak i historyczne dane oraz aspekty związane z wykrywalnością potencjalnych oszustw.

 

Firmy, które świadomie zarządzają ryzykiem oszustw żywnościowych, zyskują znaczącą przewagę konkurencyjną, chroniąc jednocześnie swoją reputację oraz zdrowie konsumentów. Warto podkreślić, że system przeciwdziałania oszustwom żywnościowym food fraud nie jest jednorazowym działaniem, lecz ciągłym procesem, który wymaga regularnych przeglądów i aktualizacji, zwłaszcza po wykryciu nowych podatności lub znaczących zmianach w łańcuchu dostaw.

 

Dzięki kompleksowemu podejściu oraz zaangażowaniu multidyscyplinarnego zespołu, organizacje mogą skutecznie minimalizować ryzyko związane z oszustwami żywnościowymi. Jednakże, budowanie takiego systemu wymaga specjalistycznej wiedzy oraz praktycznych umiejętności.

 

Ostatecznie, właściwie zaprojektowany i wdrożony system przeciwdziałania oszustwom żywnościowym food fraud nie tylko pomaga spełnić wymagania standardu FSSC 22000, ale również stanowi istotny element budowania kultury bezpieczeństwa żywności w organizacji. Firmy przygotowane na wyzwania związane z oszustwami żywnościowymi mogą z większą pewnością patrzeć w przyszłość, wiedząc, że ich produkty, marka i klienci są odpowiednio chronieni.

Skontaktuj się z nami

„Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (dalej RODO) informujemy, iż Administratorem Państwa danych osobowych jest ISOQAR CEE sp. z o.o  z siedzibą w Warszawie,  adres: ul.   Wąwozowa 11,  02-796 Warszawa.  Państwa dane osobowe przetwarzane będą w celach kontaktowych niezbędnych do realizacji usługi, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO.„

>>Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez ISOQAR CEE sp. z o.o jako administratora danych osobowych, w celach otrzymywania informacji handlowych i marketingowych wysyłanych na podany adres e-mail na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a RODO. Więcej informacji w Polityka prywatności

Polityka prywatności

Klauzula informacyjna w zakresie przetwarzania danych osobowych na potrzeby newsletter

W związku z obowiązywaniem od dnia 25 maja 2018 r. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119, str. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem RODO”, informujemy, że:

  1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest ISOQAR CEE sp. z o.o  z siedzibą w Warszawie,  adres: ul.   Wąwozowa 11,  02-796 Warszawa, NIP 9512091016, wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego  przez Sąd Rejonowy w dla m.st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: 0000178492, 

  2. Administrator wyznaczył Inspektora Ochrony Danych Krzysztofa Radtke, z którym można się skontaktować drogą elektroniczną: iod@isoqar.pl

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w celach wysyłki i otrzymywania newslettera.

  4. Przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych odbywać się będzie na podstawie wyrażonej przez Panią/Pana zgody (podstawa prawna: art. 6 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE RODO

  5. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane do czasu cofnięcia przez Panią/Pana zgody. 

  6. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty, którym Administrator zleca wykonywanie czynności, z którymi wiąże konieczność przetwarzania danych (podmioty przetwarzające) oraz podmioty publiczne na podstawie odrębnych przepisów prawa. 

  7. W związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia ich przetwarzania oraz prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych. 

  8. Ma Pani/Pan prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.

  9. W przypadku uznania, że przetwarzanie przez Administratora Pani/Pana danych osobowych narusza przepisy Rozporządzenia ma Pani/Pan prawo wnieść skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO). 

  10. Podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest dobrowolne, jednak jest warunkiem wysyłki newslettera.

  11. Pani/Pana dane osobowe nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany, nie będą poddawane profilowaniu.

  12. Pani/Pana dane osobowe mogą być przekazywane do państwa trzeciego (UK).

Klauzula informacyjna zapytanie ofertowe

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (dalej RODO) informuję, iż:

1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest ISOQAR CEE sp. z o.o  z siedzibą w Warszawie,  adres: ul.   Wąwozowa 11,  02-796 Warszawa, NIP 9512091016, wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego  przez Sąd Rejonowy w dla m.st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: 0000178492, 

2. Administrator wyznaczył Inspektora Ochrony Danych Krzysztofa Radtke, z którym można się skontaktować drogą elektroniczną:  iod@isoqar.pl

3. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

•             odpowiedzi na zapytanie ofertowe na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO

więcej informacji pod linkiem

•             kontaktu w celu przekazania informacji marketingowych i handlowych na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a RODO

•             w celu realizacji prawnie uzasadnionego interesu Spółki, polegającego na ewentualnym ustaleniu lub dochodzeniu roszczeń lub obronie przed roszczeniami, na podstawie prawnie uzasadnionego interesu Spółki (art. 6 ust. 1 lit. f RODO).

4. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą wspólnicy i pracownicy Administratora w zakresie swoich obowiązków służbowych na podstawie upoważnienia.

5. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani organizacji międzynarodowej;

6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane do czasu zakończenia współpracy lub do czasu cofnięcia przez Pani/Pana zgody.

7. Posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych oraz prawo ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu, prawo do przenoszenia danych.

8. Ma Pan/Pani prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego- Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.;

9. Podanie przez Pana/Panią danych osobowych jest dobrowolne, jednak konieczne w celu realizacji przedmiotu umowy/ jest konieczne w związku z przepisami szczególnymi ustawy (przetwarzanie danych osobowych jest wymogiem ustawowym). W przypadku niewyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowy, Administrator może zrezygnować z zawarcia umowy.

10. Pani/Pana dane nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany w tym również w formie profilowania tzn. żadne decyzje wywołujące wobec osoby skutki prawne lub w podobny sposób na nią istotnie wpływające nie będą oparte wyłącznie na automatycznym przetwarzaniu danych osobowych i nie wiążą się z taką automatycznie podejmowaną decyzją.