Food Fraud i Food Defense

Food Defense oznacza ochronę produktów żywnościowych przed ich celowym skażeniem czynnikami fizycznymi, chemicznymi, biologicznymi lub radiologicznymi. Termin ten narodził się w Stanach Zjednoczonych po zamachach na World Trade Center we wrześniu 2001 roku. Działania podjęte przez Amerykański Departament Rolnictwa miały na celu wypracowanie zasad ochrony żywności przed zagrożeniami terrorystycznymi, czyli jej zamierzonym zanieczyszczeniem. Jednym z momentów przełomowych mających wpływ na rozwój zagadnień związanych z Food Defense było wydanie szóstej wersji Standardu IFS Food w 2012 roku, który zawierał szczegółowe wytyczne w tym zakresie.

 

Warto zwrócić uwagę, że ochrona żywności nie jest tym samym, co bezpieczeństwo żywności. Główna różnica polega na tym, że bezpieczeństwo żywności odnosi się do przypadkowego zanieczyszczenia produktów żywnościowych, w wyniku ich niewłaściwego przechowywania, przetwarzania lub produkcji. Z kolei w przypadku ochrony żywności mamy na myśli celowe zanieczyszczenie, które ma przynieść określone skutki jak np. zaszkodzenie producentowi.

 

Zagrożenia związane z Food Defense możemy podzielić na zagrożenia wewnętrzne i zewnętrzne:

Zagrożenia wewnętrzne – są to np. niezadowoleni pracownicy, lub pracownicy firm sprzątających.

Zagrożenia zewnętrzne – to m.in. nieuczciwi dostawcy, przewoźnicy lub kontrahenci, osoby podszywające się pod pracowników.

 

Jak wskazują doświadczenia, najtrudniej wykryć i przeciwdziałać atakom ze strony pracowników. Wynika to z faktu, iż są to osoby które zwykle dobrze znają procedury i zabezpieczenia funkcjonujące w zakładzie i wiedzą jak skutecznie je obejść.

 

Niestety przypadki skażenia żywności zdarzają się również w naszym kraju. Kilka lat temu doszło do celowego zanieczyszczenia mleka w proszku środkiem gryzoniobójczym. Na szczęście w tym wypadku pracownicy działu jakości w porę wykryli skażenie. Wyobraźmy sobie jednak co by się stało, gdyby nie wykazali się oni taką czujnością. Skutki takiego działania, mogłyby być katastrofalne zarówno dla osób spożywających ten produkt, jak i dla samego producenta. Niestety podobnych przypadków jest znacznie więcej, dlatego też producenci żywności oraz producenci opakowań powinni podejmować działania mające na celu zminimalizowanie prawdopodobieństwa wystąpienia takiego zdarzenia.

 

Tego typu wypadki oprócz negatywnego wpływu na wizerunek firmy wiążą się także ze sporymi kosztami związanymi z wycofaniem produktu z rynku i jego utylizacją. Konieczne jest zatem podejmowanie działań mających na celu zmniejszenie ryzyka ich wystąpienia. Firmy powinny szkolić swoich pracowników w tym zakresie oraz tworzyć plany i zasady ochrony żywności, a także procedury, które mają na celu zmniejszenie konsekwencji takiego ataku oraz ochronę reputacji i marki producenta. Plany ochrony żywności powinny obejmować m.in. podział obowiązków pracowników, identyfikację słabych punktów oraz ustanowienie odpowiednich środków kontroli.   

 

Food Fruaud oznacza z kolei celowe zastępowanie, niewłaściwe etykietowanie, fałszowanie oraz podrabianie żywności, surowców lub składników wprowadzanych na rynek w celu uzyskania korzyści ekonomicznych.

 

Problem fałszowania żywności znany był od wieków jednak w ostatnich latach zyskuje na coraz większym znaczeniu. Główną przyczyną tego zjawiska są przede wszystkim względy ekonomiczne. Niektórzy producenci żywności szukając dodatkowych oszczędności posuwają się do oszustw.

 

Mówiąc o produkcie zafałszowanym mamy na myśli taki, który wprowadza konsumenta w błąd. Fałszowanie może polegać m.in. na:

  • Zastępowanie składników innymi, mniej wartościowymi.
  • Dodawanie do produktów substancji, które zmniejszają ich wartość odżywczą.
  • Celowe fałszowanie daty produkcji, daty przydatności do spożycia lub składu produktu na etykiecie.

 

Zjawisko fałszowania żywności nie jest niczym nowym. A. Bukowski w swojej publikacji z 1920 roku podał przykłady fałszowania takich produktów jak:

  • Mleko – najczęściej oszustwo polegało na odśmietankowaniu, czyli odjęciu z mleka tłuszczu, rozcieńczaniu wodą i dodawaniu do niego substancji obcych jak np. mąka lub krochmal.
  • Mąka – zafałszowanie mąki polegało głównie na dodawaniu do mąki pszennej i żytniej tańszych gatunków takich jak mąka ziemniaczana, jęczmienna lub gryczana.
  • Czekolada – fałszerstwo polegało na zastępowaniu mieszaniny cukru i prażonych oraz roztartych nasion kakaowca mieszaniną, w której skład wchodziły m.in. prażona mąka, rozmaite gatunki zboża lub łupiny kakao.
  • Herbata – oszustwa polegały na dodawaniu do herbaty liści innych roślin, taki jak różna pospolita, bez, poziomka lub na dodawaniu liści herbaty, która była już wcześniej zaparzana. Innym przykładem fałszerstwa herbaty było wsypywanie tańszej herbaty kaukazkiej do opakowań z herbatą chińską.
  • Szafran – tutaj najczęściej wykrywane przypadki polegały na dodawaniu do szafranu barwionych kwiatów nagietka, krokoszu, pociętych łodyżek wyki. Często obciążano także szafran siarczanem baru, który obecnie wykorzystywany jest, jako wypełniacz w stomatologii oraz przemyśle farbiarskim.

 

Obecnie fałszowanie żywności nadal jest zjawiskiem dość powszechnym. Nie tak dawno temu Europę obiegła informacją o fałszowaniu wołowiny domieszką końskiego mięsa. Afera ta nie ominęła także naszego kraju. Prawdopodobnie za cały proceder odpowiedzialni byli pośrednicy, którzy skupując mięso z ubojni dodawali do niego koninę.   

 

Z dostępnych raportów wynika, że obecnie do najczęściej fałszowanych produktów możemy zaliczyć: miód, masło, przyprawy, olej roślinny, kawę oraz napoje alkoholowe. Proceder ten największą skalę przybiera na rynkach azjatyckich, a w szczególności w Chinach, gdzie do produkcji ryżu używa się plastiku, który wykorzystywany jest także produkcji foliowych torebek, makaron wytwarzany jest z parafiny, a jaja wypełniane są mieszaniną substancji chemicznych.

 

Zagadnienia związane z Food Fraud oraz Food Defense zyskują w ostatnich latach na popularności. Rozwój standardów bezpieczeństwa żywności takich jak IFS, BRC, FSSC 22000 oraz ISO 22000 wymagają od producentów żywności podejmowania działań, które mają minimalizować ryzyko zafałszowania lub skażenia żywności. Kluczowym zagadnieniem jest także budowanie świadomości pracowników w zakresie ochrony żywności oraz opracowywanie planów i procedur zarządzania w sytuacjach kryzysowych.

 

Jeżeli chcą Państwo dowiedzieć się więcej na temat Food Fraud oraz Food Defense zapraszamy do udziału naszym szkoleniu. Szczegóły dostępne TUTAJ

Skontaktuj się z nami

Zgodnie z art. 13 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016) informuję, iż:

1) administratorem Pani/Pana danych osobowych jest ISOQAR CEE  Sp. z o.o. ul. Wąwozowa 11, 02-796 Warszawa,

2) Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celach marketingowych na podstawie Art. 6 ust. 1 lit. a ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.

3) Pani/Pana dane osobowe przechowywane będą do momentu odwołania zgody

4) odbiorcami Pani/Pana danych osobowych będą wyłącznie podmioty uprawnione do uzyskania danych osobowych na podstawie przepisów prawa oraz podmioty realizujące usługę mass mailingu

5) posiada Pani/Pan prawo do żądania od administratora dostępu do danych osobowych, prawo do ich sprostowania usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do cofnięcia zgody oraz prawo do przenoszenia danych

6) ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu` nadzorczego

7) Pani/Pana dane będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany w tym również w formie profilowania. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie odbywało się na zasadach określonych w regulaminie (opcje: subskrypcji, itp.) a konsekwencją takiego przetwarzania będzie otrzymywanie wyselekcjonowanej informacji marketingowej

8) podanie danych osobowych jest dobrowolne, jednakże niepodanie danych może skutkować niemożliwością uczestnictwa w (opcje: subskrypcji newslettera, otrzymywania ofert marketingowych, udziału w ankietach)

Jednocześnie zgodnie z art.6 ust.1 lit. a ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu (opcje: subskrypcji newslettera, otrzymywania ofert marketingowych, udziału w ankietach)

Regulamin plików cookies